Nghị định mới về thuế: Ngưỡng `500 triệu đồng` định hình cách khai thuế của tiểu thương

Tín Hiệu

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 5/3/2026, có hiệu lực ngay, thay đổi căn bản cách khai thuế cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Điểm mấu chốt: ngưỡng 500 triệu đồng doanh thu trở thành ranh giới quyết định tần suất khai thuế. Dưới ngưỡng này, hộ kinh doanh khai thuế 6 tháng/lần; vượt ngưỡng phải chuyển sang khai theo quý ngay lập tức.

Theo VnExpress Kinh Doanh, quy định này áp dụng cho hàng triệu hộ kinh doanh cá thể trên toàn quốc, từ tiểu thương chợ Bến Thành đến các cửa hàng tạp hóa ở làng quê.

Bối Cảnh

Đây là lần đầu tiên Việt Nam thiết lập ngưỡng doanh thu cụ thể để phân loại tần suất khai thuế cho hộ kinh doanh. Trước đây, hầu hết hộ kinh doanh nhỏ khai thuế theo tháng hoặc quý mà không có tiêu chí rõ ràng dựa trên quy mô doanh thu.

Mức 500 triệu đồng/năm tương đương khoảng 41.7 triệu đồng/tháng - một con số khá hợp lý cho phân khúc tiểu thương. Để so sánh, thu nhập bình quân đầu người Việt Nam năm 2025 khoảng 4.3 triệu đồng/tháng, nghĩa là ngưỡng này gấp khoảng 10 lần thu nhập bình quân.

Điều đặc biệt là quy định “chuyển đổi ngay lập tức” khi vượt ngưỡng - khác với nhiều quốc gia thường có thời gian grace period. Điều này cho thấy quyết tâm tăng cường giám sát của cơ quan thuế.

Giải Mã

Cơ chế “ngưỡng kích hoạt” này hoạt động như một hệ thống phân tầng tự động:

Doanh thu năm	Tần suất khai	Thời hạn nộp	Ghi chú
≤ `500 triệu`	6 tháng/lần	31/7 (6T1) & 31/1 (6T2)	Khai đơn giản
> `500 triệu`	Theo quý	Quý phát sinh vượt ngưỡng	Chuyển đổi ngay
Cho thuê BĐS	Linh hoạt	31/7 & 31/1 hoặc 31/1	Tự chọn

Ví dụ: Một cửa hàng tạp hóa bắt đầu năm 2026 với doanh thu 30 triệu/tháng. Đến tháng 8, doanh thu lũy kế đạt 240 triệu, vẫn an toàn. Nhưng nếu tháng 9-10 bùng nổ và lũy kế vượt 500 triệu vào cuối tháng 10, từ quý IV/2026 phải khai thuế theo quý.

Điều quan trọng: việc “vượt ngưỡng” được tính theo doanh thu lũy kế từ đầu năm, không phải doanh thu tháng. Đây là cách tính khá khoa học, tránh tình trạng dao động không cần thiết.

Góc Nhìn VietWealth

Nghị định này phản ánh chiến lược “formalization” của nền kinh tế Việt Nam - đưa hoạt động kinh doanh phi chính thức vào hệ thống quản lý chặt chẽ hơn. Đối với tiểu thương, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức.

Cơ hội: Hệ thống khai thuế đơn giản hơn cho doanh nghiệp nhỏ (6 tháng/lần thay vì hàng tháng) giúp tiết kiệm thời gian và chi phí compliance. Điều này tạo điều kiện để tiểu thương tập trung vào kinh doanh thay vì paperwork.

Thách thức: Ngưỡng 500 triệu đồng khá thấp trong bối cảnh lạm phát. Một cửa hàng tạp hóa bình thường ở TP.HCM có thể dễ dàng vượt ngưỡng này, buộc phải khai thuế theo quý với yêu cầu kế toán phức tạp hơn.

Quan trọng nhất: quy định này tạo “cliff effect” - một bước nhảy đột ngột trong nghĩa vụ thuế khi vượt ngưỡng. Tiểu thương cần cân nhắc kỹ việc mở rộng quy mô để tránh rơi vào tình huống không mong muốn.