Ngân hàng chật vật thu hồi 5.800 lượng vàng doanh nghiệp vay lúc giá 17 triệu

Tín Hiệu

Sacombank đang “ôm” khoản nợ xấu khổng lồ từ vàng SJC. Công ty Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (APT) vay 5.833 lượng vàng năm 2009 khi giá vàng 17 triệu đồng/lượng, tương đương 100 tỷ đồng. Sau 15 năm, khoản vay này đã “phồng” thành 891 tỷ đồng chỉ riêng gốc, cộng lãi lên 1.558 tỷ đồng — tăng gấp 15,6 lần so với ban đầu.

Ngân hàng đã khởi kiện từ 2022, nhiều lần đưa khoản nợ ra đấu giá nhưng thất bại. Lần gần nhất cuối 2025, giá khởi điểm chỉ 317 tỷ đồng — thấp hơn 65% so với dư nợ gốc.

Bối Cảnh

Đây là minh chứng điển hình cho “bẫy vàng” trong cho vay đảm bảo. Năm 2009, vàng SJC giao dịch quanh 17-20 triệu đồng/lượng. Hiện tại, vàng SJC dao động 75-78 triệu đồng/lượng — tăng gấp 4,5 lần.

Nhưng điểm then chốt không phải giá vàng, mà là cơ chế lãi suất. APT vay với lãi 0,9%/tháng (10,8%/năm), lãi quá hạn 1,35%/tháng (16,2%/năm). Với thời gian 15 năm, lãi kép đã “ăn mòn” hoàn toàn giá trị tài sản đảm bảo.

So với các khoản vay vàng khác từ thời kỳ 2008-2010, đây là case điển hình nhất về rủi ro thanh khoản. Nhiều doanh nghiệp thủy sản thời đó đã phá sản hoàn toàn, để lại núi nợ cho ngân hàng.

Giải Mã

Cơ chế “bẫy vàng” trong cho vay đảm bảo:

Yếu tố	Năm 2009	Năm 2025	Tác động
Giá vàng SJC	`17 triệu/lượng`	`75 triệu/lượng`	Tăng `4,5x`
Giá trị đảm bảo	`100 tỷ`	`437 tỷ`	Tăng `4,4x`
Dư nợ gốc	`100 tỷ`	`891 tỷ`	Tăng `8,9x`
Tổng nợ (gốc + lãi)	`100 tỷ`	`1.558 tỷ`	Tăng `15,6x`

Tại sao vàng tăng 4,5 lần mà vẫn không đủ trả nợ?

Lãi kép với mức 10,8%/năm trong 15 năm có hệ số nhân 4,4. Nhưng khi nợ quá hạn, lãi suất nhảy lên 16,2%/năm, hệ số nhân thành 11,8. Điều này giải thích tại sao tổng nợ tăng 15,6 lần trong khi vàng chỉ tăng 4,5 lần.

Đây chính là lý do ngân hàng hiện tại rất thận trọng với cho vay đảm bảo bằng vàng, đặc biệt với doanh nghiệp có dòng tiền không ổn định.

Góc Nhìn VietWealth

Case APT là bài học đắt giá về rủi ro thanh khoản khi dùng vàng làm đảm bảo vay. Nhiều nhà đầu tư Việt nghĩ vàng là “tài sản an toàn” để thế chấp, nhưng quên mất yếu tố thời gian và lãi kép.

Bài học cho nhà đầu tư cá nhân: